Aan de onderkant. Eerst was er een boek. Nu is er ook een website.

Eerst was er een boek. Nu is er ook een website.

Aan de onderkant ligt de lat altijd hoger. Het boek van Guy Malfait en Marijke Decuypere vormt het sluitstuk van de campagne ‘Waarheid of Fabel?’ Je leest  levende verhalen over wie de realiteit achter de armoedecijfers meemaakt. We geloven dat dit de beste weg is om vooroordelen over mensen in armoede te ontkrachten.

Dat wordt nu aangevuld met www.aandeonderkant.be

De website bevat een schat aan informatie. We vertrekken van vooroordelen, ondergebracht in negen thema’s zoals werk, gezondheid, geld, huisvesting. En onderwijs natuurlijk:

‘De ouders zijn niet geïnteresseerd in de school van hun kinderen. Ze komen amper naar het oudercontact.’

Ides Nicaise, professor aan de KU Leuven, legt uit dat er een onderscheid moet gemaakt worden tussen verwachtingen, betrokkenheid en participatie van de ouders.

Te lage verwachtingen komen weinig voor. De meeste kansarme ouders hebben wel hoge verwachtingen van de school. Naarmate kinderen opgroeien en minder bereiken dan verwacht, moeten ouders hun verwachtingen zelfs vaak naar beneden aanpassen. Lage verwachtingen van ouders zijn met andere woorden zelden of nooit een hinderpaal voor de schoolprestaties van hun kinderen.

Betrokkenheid van ouders hangt gedeeltelijk af van de school zelf. Vaak klagen scholen over te lage betrokkenheid van ouders, terwijl ze daar zelf niets aan doen. Nochtans zullen ouders meer betrokkenheid tonen als de school zelf betrokken is op ouders: dat wil zeggen, als ze laat blijken hoe belangrijk ouders voor haar – en voor het schoolsucces van hun kinderen – zijn. Dat kan door oudercontacten, maar veel meer nog door regelmatige babbels aan de schoolpoort, huisbezoeken, vragen om ‘haalbare’ hulp en raad, informatie en concrete tips op maat, en waardering voor hun inzet. Ouders zijn immers partners in de opvoeding; zij kunnen ook een verschil maken in de schoolse resultaten van hun kinderen.

Participatie van ouders is deelname aan de activiteiten op school: contactavonden, oudercomité, vrijwilligerswerk voor de school, feesten enz. Actieve deelname van ouders gaat vaak samen met een grotere betrokkenheid, maar in principe kunnen ouders sterk betrokken zijn zonder actief te participeren (of omgekeerd). Deelname hangt ook af van hun mogelijkheden (bv. een babysit of vervoer betalen, Nederlands spreken, begrijpen waarover het op school gaat enz.).

Vooroordelen? Wie Wat?

Naast allerlei actuele artikels met cijfers en verwijzingen naar onderzoek ontdek je op de site ook meer over wat vooroordelen zijn en hoe je ermee moet omgaan. Je kan er ook je eigen ervaringen kwijt. We hebben allemaal wel vooroordelen. Pas als we leren om daar meer bewust mee om te gaan kan er ook echt verandering plaats vinden.

Het startschot is gegeven.

De eerste reacties op Aan de onderkant ligt de lat altijd hoger zijn veelbelovend. De vlot leesbare verhalen maken het mogelijk om het boek op allerlei manieren te gebruiken. Bijvoorbeeld als instrument om te werken rond het thema armoede en/of vooroordelen of om politici warm te maken voor armoedebestrijding.

De première was voor Leuven. Op de boekvoorstelling in oktober lazen we samen het verhaal Een tablet met etiket. Wendy is een alleenstaande mama met drie kinderen die naar school gaan. We gingen op zoek naar de obstakels die er zijn om een vlotte relatie met school te hebben. We benoemden de inspanningen van Wendy om een vlotte schoolloopbaan voor haar kinderen te verzekeren. Het werd een boeiende uitwisseling.

Op 16 oktober, in het Europees Parlement, hebben Anne Marie, Francine, Jos en Pascale het boek overhandigd aan Cindy Franssen, net voor ze de rondetafelconferentie opende over “Armoede, meer dan cijfers” (#BeyondTheData). “Ik ga het in de trein beginnen lezen”, zei Cindy Franssen, Europees parlementslid. Zij is dus een van de eerste lezers. Tijdens deze conferentie nam Anne Marie De Croock het woord en legde uit hoe mensen in armoede zich moeten verweren tegen vooroordelen en wantrouwen: “Wat vooroordelen met je doen? Ze kwetsen en je gaat er op de duur zelf in geloven. Je voelt je minderwaardig. Je sluit je op, durft niet meer naar buiten komen, uit schrik dat mensen iets op u gaan aanmerken. Je krijgt het gevoel er niet bij te horen.”

Welkom in ons team tegen vooroordelen.

Je kan helpen om het boek bekend te maken:

  • Vraag aan de bibliotheek in je gemeente om het boek aan te kopen
  • Spreek de dienst samenleven van je gemeente aan over het boek
  • Doe het boek cadeau aan vrienden of familie voor de feestdagen
  • Stel het boek voor aan de leerkrachten maatschappijleer of godsdienst in de school van uw (klein)kinderen

Je kan ook zelf activiteiten opzetten:

  • Dat kan een leesgroep zijn: samen met enkele mensen het boek lezen en daarna één of meerdere keren samenkomen om uit te wisselen
  • Nodig één van de auteurs uit bij jou thuis: in een informele sfeer met een hapje en een drankje van gedachten wisselen

We wachten op een mail van jou.

Dan kunnen we samen overleggen hoe we het aanpakken.

Guy Malfait (guy.malfait@atd-vierdewereld.be)

Marijke Decuypere (marijke.decuypere@atd-vierdewereld.be)gedachten wisselen