Hoe geef je mensen die al jarenlang in extreme armoede leven opnieuw perspectief op waardig werk? In Madagaskar doet ATD Vierde Wereld dat sinds 2005 met het programma Miofana Mianatra Miaraka (MMM), wat ‘samen trainen en leren’ betekent.
Leven aan de rand van een stortplaats
‘MMM’ richt zich op inwoners van Andramiarana, een wijk waar veel gezinnen leven van het verzamelen, herstellen, recycleren en doorverkopen van materialen afkomstig van een nabijgelegen stortplaats. Hun inkomen is onzeker en de kansen op degelijk werk zijn er beperkt. Bovendien zijn veel inwoners niet lang naar school geweest en kunnen sommigen niet lezen of schrijven.
Opleiding met het hele gezin
Inwoners van de wijk kunnen een opleidingstraject van vier tot zes maanden volgen. Ze leren een vak, zoals industrieel naaien of voedselbereiding voor lokale ondernemingen. Daarnaast werken ze aan basisvaardigheden zoals geletterdheid, ondernemerschap en het runnen van een huishouden. Even belangrijk is hun persoonlijke ontwikkeling: deelnemers leren samenwerken, bouwen aan hun zelfvertrouwen en wisselen ervaringen uit over thema’s zoals het gezinsleven en de rol van vrouwen in de samenleving.
Het programma betrekt ook de gezinnen. Partners en kinderen worden aangemoedigd om mee achter het opleidingstraject te staan. Tijdens de opleiding ontvangen de deelnemers een financiële tegemoetkoming om het tijdelijke inkomensverlies op te vangen. Zo krijgen gezinnen de ruimte om te investeren in zaken als onderwijs, huisvesting of medische zorg.
Van matten vlechten naar een vaste baan
Een van de deelnemers is Fanomezanal, een jonge mama van twee kinderen. Ze kon niet lezen of schrijven en verdiende een klein inkomen met het vlechten van matten uit oude stofresten en het verzamelen van plastic.
Aanvankelijk twijfelde ze om deel te nemen. Na een kennismakingsdag besloot ze toch de stap te zetten. Ze specialiseerde zich in het haken met raffia (materiaal dat vervaardigd wordt uit het blad van de raphiapalm) en vond na zes maanden opleiding werk bij een lokaal kledingbedrijf. De overstap was niet vanzelfsprekend. In het atelier golden hoge kwaliteitsnormen en ze moest haar werk regelmatig opnieuw maken. Ook tijdens haar eerste maanden in dienst bleef ze begeleiding krijgen.
Vandaag is Fanomezanal trots op haar vakmanschap. Ze beheerst verschillende vlechttechnieken, deelt haar kennis met nieuwe deelnemers en staat op het punt haar eerste bankrekening te openen.
Ook mannen vinden hun weg
Eind 2025 meldden zich voor het eerst ook verschillende mannen aan voor de opleiding. ‘MMM’ startte daarop een nieuwe groep met tien deelnemers. Velen van hen werken als afvalverzamelaar of zandwinner in de rivier, zwaar en onzeker werk. Een job in een kledingatelier biedt meer stabiliteit, maar vraagt ook een grote aanpassing aan vaste werktijden, afspraken en verantwoordelijkheden.
‘MMM’ leert deelnemers daarom veel meer dan alleen een beroep. Het helpt mensen de overstap te maken naar waardig werk én geeft hun het vertrouwen dat verandering mogelijk is.
Dit artikel verscheen oorspronkelijk in het Engels op de internationale website: https://www.atd-fourthworld.org/training-learning-together-madagascar/
Dit is een artikel uit ons Vierde Wereldblad.