In 2019 klopten ouders die in armoede leven aan bij ATD Vierde Wereld met een pijnlijke vraag: “Wat doen we verkeerd? Ondanks al onze inspanningen ervaren onze kinderen dezelfde ellende als wij.” Hun verontwaardiging en verlangen naar verandering vormden het vertrekpunt van een participatief actieonderzoek, “Recht op bescherming van gezinsleven”, waarvan de resultaten op 20 november 2023 werden gepresenteerd.
In Frankrijk, België, het Verenigd Koninkrijk, Zwitserland, Polen, Nederland en Spanje kwamen groepen jonge ouders in armoede samen. Samen met academici uit verschillende disciplines combineerden zij ervaringskennis en wetenschappelijke inzichten. Het onderzoek groeide gaandeweg en vertrok vanuit de reflecties van ouders zelf. Centraal stond de vraag: wat is nodig om een toekomst zonder armoede voor kinderen op te bouwen?
Ouders benadrukten hoe waardevol het was dat hun ervaringen van pijn en trauma eindelijk erkend werden. Het onderzoek leidde tot concrete voorstellen, vooral rond kinderbescherming. Belangrijke thema’s waren de overdracht van armoede binnen gezinnen, de breuken door uithuisplaatsing en het democratisch tekort binnen kinderbeschermingsdiensten, waar fundamentele rechten en participatie vaak onder druk staan.
Een eerste hefboom voor verandering is het zichtbaar maken van armoede en de gevolgen van haar onzichtbaarheid, zoals institutioneel en sociaal misbruik. Voorstellen omvatten onder meer een andere benaming van kinderbescherming en opleidingen waarin mensen in armoede als trainers optreden. Die vorming moet niet alleen maatschappelijk werkers, maar ook rechters, advocaten en ouders betrekken.
Een tweede hefboom betreft wetgeving en praktijk. Ouders pleiten voor een evenwichtiger debat in rechtszittingen, inspraak bij sociale rapporten en een organisatie van bezoekrechten die familiebanden versterkt en terugkeer naar huis mogelijk maakt.
Lees meer over het onderzoek en de resultaten in het volgende document:
Europese participatieve onderzoeksactie – recht op bescherming van het gezinsleven
Lees meer over dit project op onze website: