De dagelijkse leiding van ATD Vierde Wereld België is in september vernieuwd. Bert Luyts blijft de vaste waarde in het Nationaal Team, Isabelle Maes en Françoise De Boe namen andere taken op. Elena Flores trad toe.
Van Barcelona naar Brussel
Elena Flores verhuisde in 1987 van Barcelona naar Brussel om te werken voor de Europese Commissie. Nu ze met pensioen is blijft ze in Brussel wonen, samen met haar man Peter en hun kinderen Thabo en Nomusa.
Reeds in Spanje deed Elena vrijwilligerswerk. In Brussel kwam ze in contact met ATD Vierde Wereld. “De strijd tegen armoede werd er niet herleid tot liefdadigheid, maar benaderd als een strijd voor mensenrechten en menselijke waardigheid”, zegt ze. “Niet iets doen voor mensen in armoede, in hun plaats, maar samen met hen, dat sprak me aan.”
Vanaf 1992 ging Elena samenwerken met de militanten van de vierdewereldgroep in Sint-Gillis. Het was de periode van de opmaak van het Algemeen Verslag over de Armoede en de groep werkte rond het thema cultuur.
Een brug tussen job en vrijwilligersengagement
Elena zorgde jarenlang voor verbinding met het Europese niveau. Ze maakte deel uit van een netwerk van Europese ambtenaren die het werk en de standpunten van de vierdewereldbeweging bekendmaakten binnen de Europese instellingen. Binnen ATD maakte ze jarenlang deel uit van het animatieteam van de Franstalige Volksuniversiteit. Tussendoor nam ze deel aan internationale ontmoetingen zoals de Weken van gedeelde toekomst in München (1992) en in Pozo del Huevo nabij Madrid (1995).
Over de Volksuniversiteit zegt ze: “Het is een plek van uitwisseling en leren, waar ruimte is voor ieders denken. Een plaats waar mensen met heel verschillende levenservaringen en opleidingen elkaar ontmoeten in wederzijds respect. Dat vraagt tijd, vertrouwen en echte luisterbereidheid, maar het is enorm verrijkend.”
In discussies binnen de Europese Commissie dacht ze bewust aan wat mensen met armoede-ervaring zouden vinden, nodig hebben of voorstellen. Dat hielp haar om structureel aandacht te blijven vragen voor economische ongelijkheid en voor rechtvaardigheid, en om anders te werken: meer luisteren, meer dialoog en meer respect voor uiteenlopende perspectieven.
De waarden van haar jeugd
Na haar pensioen wilde ze zich nog sterker engageren. In een uitdagende politieke context, met besparingen en afnemende solidariteit, blijft haar streven helder: blijven bouwen aan een samenleving waarin iedereen telt.
Waar die gevoeligheid vandaan komt? “Ik groeide op in een arbeidersgezin met een sterk politiek bewustzijn, met zin voor rechtvaardigheid, rechten en respect voor iedereen, ongeacht zijn of haar sociale positie.”
Leiden, onderhandelen, samenwerking creëren
Bij de Europese Commissie was Elena de laatste jaren adjunct-directeur-generaal Economische en Financiële Zaken. Wat ze meeneemt in haar nieuwe rol bij ATD is haar ervaring met het leiden van teams, haar ervaring ook in onderhandelen. Ze vertegenwoordigde de EU bij internationale bijeenkomsten van de G20, het IMF en de Wereldbank. Maar ook op haar ervaring met de Volksuniversiteit van ATD kan ze steunen: het werken met militanten, de dialoog met politiek verantwoordelijken. Ze vat het samen: ‘Ik heb ervaring met het werken met zeer diverse mensen, het samenstellen van teams, het creëren van een samenwerking waarbij iedereen het beste van zichzelf kan geven.”
Hoe de armoedeproblematiek evolueerde
“Het wordt nu algemeen aanvaard dat het belangrijk is om mensen met armoede-ervaring te betrekken bij projecten en maatregelen om armoede te bestrijden”, zegt Elena. ”Maar er is nog een lange weg te gaan om echte participatie te garanderen. Armoede blijft bestaan, neemt zelfs toe en wordt door velen nog steeds gezien als een individueel probleem, terwijl het een probleem van de samenleving is.”
Aarzel niet
Waarom ze hoopvol blijft en gemotiveerd om verder te doen: “Omdat ik ervan overtuigd ben dat een samenleving met grote ongelijkheden geen toekomst heeft. En omdat ik de kracht en energie zie van mensen die armoede hebben meegemaakt en elke dag vechten. En omdat wie het geluk had om te studeren en een interessante job te hebben, de verantwoordelijkheid heeft om bij te dragen aan een samenleving waarin iedereen zijn plaats heeft.”
Aan wie twijfelt om zich te engageren, geeft Elena de volgende boodschap mee: “Aarzel niet. De noden zijn groot, maar samen staan we sterker. En de banden die hieruit groeien, zijn duurzaam en waardevol.”